الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشهاى
23
رساله مضاربه و احكام ربا و بانكها و اعتكاف و مسائل ديگر روز (فارسى)
مالك اين سهم از بين نمىرود بلكه بايد فروش واقع شود تا سهم او نقد شود و به او بدهند ، يا مالك به طور مناسب او را راضى كند ، ولى تا وقتى سود نقد نشده و تقسيم نگرديده هر خسارتى به مال وارد شد از سود كم مىشود . مسئله 23 سود مضاربه پشتوانه سرمايه است تا وقتى كه مضاربه فسخ نشده و يا قسمت متحقق نگشته ، بنابراين وقتى مضاربه فسخ شد و سود قسمت شد ديگر ضررى كه به سرمايه بخورد سود آن را جبران نمىكند ، و مشهور اين است كه استقرار ملكيت سود بعد از قسمت و فسخ است ، ولى اقرب اين است كه هر وقت سود را تقسيم كردند ديگر ضررهاى بعد از آن به آن جبران نمىشود اگرچه مضاربه فسخ نشود ، پس اگر ماه به ماه سود را تقسيم كنند و مضاربه را فسخ نكنند ضررهاى بعد ، از سودهاى بعد كم مىشود نه از اين سود تقسيم شده ، و نيز گفتهاند كه تا سود قسمت نشده اگر مضاربه فسخ شود هم باز ضرر با سود جبران مىشود ولى در اين صورت هم بعيد نيست كه بگوييم اگر سود نقد شد و فسخ حاصل شد ديگر ربطى به سرمايه ندارد اگر چه قسمت نشده باشد ، پس اگر سود جدا شده و قسمت نشده هر چه از سرمايه تلف شد از اين سود كم نمىشود ولى اگر سود با سرمايه مخلوط است و مضاربه فسخ شده به نسبت سود از ضررى كه بر كل مال وارد شده از سود هم كم مىشود . عامل امين است مسئله 24 عامل در مضاربه امين است بنابراين اگر سرمايه يا سود در دست او تلف شد ضامن نيست ، مگر در سه صورت :